Hukuk Sözlüğü

Dava sürecinde karşılaşacağınız terimlerin sade ve kaynaklı açıklamaları. Terimler yazılarda otomatik olarak ilgili makalelere bağlanır.

A

Aile konutu

Eşlerin birlikte yaşadığı, aile hayatının merkezi olan konut. Diğer eşin açık rızası olmadan kiraya verilemez, devredilemez; tapuya aile konutu şerhi konulabilir (TMK md. 194).

Boşanma ve Aile Hukuku →

Anlaşmalı boşanma

En az bir yıl sürmüş evlilikte eşlerin birlikte başvurması veya bir eşin diğerinin davasını kabul etmesi hâlinde, hâkimin tarafları dinleyip protokolü onaylamasıyla gerçekleşen boşanma (TMK md. 166/3).

Boşanma ve Aile Hukuku →

Arabuluculuk

Tarafların, tarafsız bir arabulucunun yardımıyla uyuşmazlığı anlaşarak çözmeye çalıştığı yöntem. İş, ticari ve kira uyuşmazlıklarının bir kısmında dava şartıdır.

İş Hukuku →

Ayıplı mal

Tüketiciye teslimi anında taraflarca kararlaştırılan örnek ya da modele uygun olmayan veya objektif olarak sahip olması gereken özellikleri taşımayan mal (TKHK md. 8).

Tüketici Hukuku →

B

Bekleme süresi (iddet)

Boşanmış kadının, boşanma kararının kesinleşmesinden itibaren yeniden evlenebilmesi için beklemesi gereken üç yüz günlük süre; doğumla veya mahkeme kararıyla kaldırılabilir (TMK md. 132).

Boşanma ve Aile Hukuku →

Bilirkişi

Çözümü özel veya teknik bilgiyi gerektiren konularda mahkemenin görüşüne başvurduğu uzman kişi (HMK md. 266).

İdare Hukuku →

C

Cayma hakkı

Mesafeli ve kapıdan satışlarda tüketicinin on dört gün içinde gerekçe göstermeden ve cezai şart ödemeden sözleşmeden dönme hakkı.

Tüketici Hukuku →

Ç

Çekişmeli boşanma

Eşlerin boşanma veya sonuçları konusunda anlaşamadığı; kusur, sebep ve taleplerin delillerle ispat edildiği boşanma davası türü.

Boşanma ve Aile Hukuku →

D

Delil

Dava konusu vakıaların ispatı için mahkemeye sunulan belge, tanık, bilirkişi raporu, keşif ve yemin gibi araçlar.

İdare Hukuku →

Denkleştirme

Edinilmiş mallara katılma rejiminde, bir eşin kişisel mallarından edinilmiş mallara veya tersine yapılan katkıların tasfiyede hesaba katılması (TMK md. 230).

Boşanma ve Aile Hukuku →

E

Ecrimisil

Bir taşınmazı haklı bir neden olmaksızın kullanan kişinin, malike ödemek zorunda olduğu haksız işgal tazminatı.

Gayrimenkul Hukuku →

Edinilmiş mal

Her eşin mal rejiminin devamı süresince karşılığını vererek elde ettiği mal varlığı değerleri; çalışma karşılığı edinimler, sosyal güvenlik ödemeleri ve kişisel malların gelirleri (TMK md. 219).

Boşanma ve Aile Hukuku →

F

Fer'i talep

Boşanma davasında asıl talebe bağlı olarak ileri sürülen velayet, nafaka, tazminat gibi talepler.

Boşanma ve Aile Hukuku →

G

Gider avansı

Davacının dava açarken tebligat, bilirkişi, tanık gibi yargılama giderleri için peşin yatırması gereken tutar (HMK md. 120).

Boşanma ve Aile Hukuku →

Gözaltı

Suç şüphesi altındaki kişinin, hâkim kararı olmaksızın kolluk tarafından kanunda belirlenen süreyle özgürlüğünden yoksun bırakılması (CMK md. 91).

Ceza Hukuku →

H

Haciz

Kesinleşen icra takibinde borçlunun mal ve haklarına, alacağın tahsili amacıyla icra dairesince el konulması.

İcra ve İflas Hukuku →

Hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB)

Sanığa verilen hükmün, belirli şartlarla ve denetim süresi boyunca sonuç doğurmamasına karar verilmesi (CMK md. 231).

Ceza Hukuku →

İ

İcra takibi

Alacaklının, alacağını devlet gücüyle tahsil etmek için icra dairesine başvurarak başlattığı süreç; ilamlı veya ilamsız olabilir.

İcra ve İflas Hukuku →

İhbar tazminatı

İş sözleşmesini bildirim süresine uymadan fesheden tarafın, diğer tarafa ödemek zorunda olduğu, bildirim süresine ait ücret tutarındaki tazminat (İş K. md. 17).

İş Hukuku →

İlamsız takip

Bir mahkeme kararına dayanmayan, para ve teminat alacakları için başlatılan genel haciz yoluyla icra takibi.

İcra ve İflas Hukuku →

İptal davası

İdari işlemlerin yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden hukuka aykırı olduğu iddiasıyla iptali için idare mahkemesinde açılan dava (İYUK md. 2).

İdare Hukuku →

İstinaf

İlk derece mahkemesi kararlarının bölge adliye veya bölge idare mahkemesince hem maddi hem hukuki yönden yeniden incelenmesi kanun yolu.

İdare Hukuku →

İştirak nafakası

Boşanma sonrasında velayet kendisine verilmeyen eşin, çocuğun bakım ve eğitim giderlerine gücü oranında katılmak için ödediği nafaka (TMK md. 182).

Boşanma ve Aile Hukuku →

İtirazın iptali davası

İlamsız takibe itiraz üzerine duran takibin devamını sağlamak için alacaklının genel mahkemede açtığı dava (İİK md. 67).

İcra ve İflas Hukuku →

K

Kambiyo senedi

Çek, bono ve poliçe gibi kıymetli evrak; bunlara dayalı özel icra takip yolu bulunur (İİK md. 167).

İcra ve İflas Hukuku →

Katılma alacağı

Edinilmiş mallara katılma rejiminin tasfiyesinde her eşin, diğer eşin artık değerinin yarısı üzerindeki alacak hakkı (TMK md. 231, 236).

Boşanma ve Aile Hukuku →

Kat karşılığı inşaat sözleşmesi

Arsa sahibinin arsa payını devretmeyi, müteahhidin ise bağımsız bölümler inşa edip teslim etmeyi üstlendiği karma sözleşme.

Gayrimenkul Hukuku →

Kıdem tazminatı

En az bir yıl çalışmış işçinin, kanunda sayılan sebeplerle iş sözleşmesinin sona ermesi hâlinde her tam yıl için otuz günlük giydirilmiş ücreti tutarında hak kazandığı ödeme.

İş Hukuku →

Kişisel ilişki

Velayet kendisine verilmeyen ana veya babanın çocukla görüşme, birlikte vakit geçirme hakkı ve düzeni (TMK md. 323).

Boşanma ve Aile Hukuku →

Kişisel mal

Eşlerden birinin yalnız kişisel kullanımına yarayan eşya, mal rejimi başlangıcında sahip olduğu mallar, miras ve bağış yoluyla edinilenler ve manevi tazminat alacakları (TMK md. 220).

Boşanma ve Aile Hukuku →

Kovuşturma

İddianamenin kabulüyle başlayıp hükmün kesinleşmesine kadar süren ceza yargılaması evresi.

Ceza Hukuku →

M

Malpraktis

Hekimin veya sağlık kuruluşunun tıbbi standartlara aykırı, özensiz müdahalesi nedeniyle hastanın zarar görmesi; tıbbi hata.

Sağlık Hukuku →

Mal rejimi

Evlilik süresince ve sona ermesinde eşlerin mal varlıklarına ilişkin hak ve yükümlülüklerini düzenleyen kurallar bütünü; yasal rejim edinilmiş mallara katılmadır.

Boşanma ve Aile Hukuku →

Manevi tazminat

Kişilik haklarına saldırı veya boşanmaya sebep olan olaylar yüzünden duyulan elem ve üzüntü karşılığı hükmedilen para (TBK md. 56, 58; TMK md. 174/2).

Tazminat Hukuku →

Menfi tespit davası

Borçlunun, borçlu olmadığının tespiti için açtığı dava; icra takibinden önce veya sonra açılabilir (İİK md. 72).

İcra ve İflas Hukuku →

Mirasın reddi

Mirasçının, mirasbırakanın ölümünden ve mirasçılığını öğrenmesinden itibaren üç ay içinde sulh hukuk mahkemesine beyanla mirası kabul etmemesi (TMK md. 605 vd.).

Miras Hukuku →

Mobbing

İş yerinde bir kişiye yönelik sistematik, tekrarlayan psikolojik taciz; tazminat ve haklı fesih sebebi olabilir.

İş Hukuku →

Muris muvazaası

Mirasbırakanın, mirasçılarından mal kaçırmak amacıyla gerçekte bağışladığı malı satış gibi göstermesi; mirasçılar tapu iptali isteyebilir.

Miras Hukuku →

N

Nafaka

Kanundan doğan bakım yükümlülüğü gereği ödenen para; tedbir, iştirak, yoksulluk ve yardım nafakası türleri vardır.

Boşanma ve Aile Hukuku →

Ö

Ödeme emri

İcra dairesinin, takip talebi üzerine borçluya gönderdiği, borcu ödemesini veya itiraz etmesini bildiren belge.

İcra ve İflas Hukuku →

Önalım (şufa) hakkı

Paylı mülkiyette bir payın üçüncü kişiye satılması hâlinde diğer paydaşların aynı koşullarla payı öncelikle satın alma hakkı (TMK md. 732).

Gayrimenkul Hukuku →

P

Protokol (boşanma protokolü)

Anlaşmalı boşanmada eşlerin boşanmanın mali sonuçları ve çocukların durumu hakkındaki anlaşmalarını içeren, hâkimce onaylanan belge.

Boşanma ve Aile Hukuku →

S

Saklı pay

Altsoy, ana-baba ve eşin, mirasbırakanın tasarruflarıyla ortadan kaldıramayacağı kanuni miras payı oranı (TMK md. 506).

Miras Hukuku →

Soruşturma

Suç şüphesinin öğrenilmesinden iddianamenin kabulüne kadar geçen, Cumhuriyet savcısı tarafından yürütülen ceza muhakemesi evresi.

Ceza Hukuku →

Sosyal inceleme raporu

Velayet ve kişisel ilişki davalarında pedagog, psikolog veya sosyal çalışmacı tarafından hazırlanan, çocuğun durumunu değerlendiren rapor.

Boşanma ve Aile Hukuku →

T

Tahliye taahhüdü

Kiracının, kiralananı belirli bir tarihte boşaltacağını yazılı olarak taahhüt etmesi; kira sözleşmesinden sonra verilmesi gerekir (TBK md. 352).

Kira ve Tahliye Hukuku →

Tam yargı davası

İdari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları zarar görenlerin, zararın tazmini için idari yargıda açtığı dava (İYUK md. 2).

İdare Hukuku →

Tazyik hapsi

Nafaka gibi yükümlülüklerini yerine getirmeyen borçluyu yükümlülüğe zorlamak amacıyla uygulanan, yükümlülük yerine getirilince sona eren hapis (İİK md. 344).

İcra ve İflas Hukuku →

Tebligat

Yargı mercilerince yapılan işlemlerin ilgililere kanunda öngörülen usulle bildirilmesi; süreler kural olarak tebliğden itibaren işler.

İdare Hukuku →

Tedbir nafakası

Dava süresince eşin ve çocukların geçimi için hâkimin geçici olarak hükmettiği nafaka (TMK md. 169).

Boşanma ve Aile Hukuku →

Tenkis davası

Saklı payı ihlal eden ölüme bağlı veya sağlar arası kazandırmaların, saklı pay tamamlanıncaya kadar indirilmesi için açılan dava (TMK md. 560).

Miras Hukuku →

Tutuklama

Kuvvetli suç şüphesi ve tutuklama nedeni bulunması hâlinde hâkim kararıyla şüpheli veya sanığın özgürlüğünden geçici olarak yoksun bırakılması (CMK md. 100).

Ceza Hukuku →

U

Uyarlama davası

Değişen koşullar nedeniyle nafaka miktarının artırılması, azaltılması veya kaldırılması için açılan dava (TMK md. 176/4, 331).

Boşanma ve Aile Hukuku →

Uzlaştırma

Belirli suçlarda şüpheli/sanık ile mağdurun, uzlaştırmacı aracılığıyla anlaşması; anlaşma hâlinde kovuşturmaya yer olmadığına karar verilir (CMK md. 253).

Ceza Hukuku →

V

Vasiyetname

Mirasbırakanın ölümünden sonra geçerli olmak üzere mal varlığı hakkında yaptığı tek taraflı ölüme bağlı tasarruf; resmî, el yazılı veya sözlü olabilir (TMK md. 531).

Miras Hukuku →

Velayet

Ergin olmayan çocuğun bakımı, eğitimi, korunması ve temsiline ilişkin ana babaya ait hak ve yükümlülükler bütünü (TMK md. 335).

Boşanma ve Aile Hukuku →

Veraset ilamı (mirasçılık belgesi)

Mirasçıların kimler olduğunu ve paylarını gösteren, noter veya sulh hukuk mahkemesince verilen belge (TMK md. 598).

Miras Hukuku →

Y

Yoksulluk nafakası

Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek olan ve kusuru daha ağır olmayan eşe, diğer eşin mali gücü oranında ödenen nafaka (TMK md. 175).

Boşanma ve Aile Hukuku →

Yürütmenin durdurulması

İdari işlemin uygulanmasının, dava sonuçlanıncaya kadar mahkeme kararıyla durdurulması (İYUK md. 27).

İdare Hukuku →

Z

Zamanaşımı

Bir hakkın, kanunda öngörülen süre içinde kullanılmaması nedeniyle dava edilebilirliğini yitirmesi; borçlar hukukunda genel süre on yıldır (TBK md. 146).

Tazminat Hukuku →

Zina

Evli bir eşin, karşı cinsten biriyle isteyerek cinsel ilişkiye girmesi; mutlak boşanma sebebidir (TMK md. 161).

Boşanma ve Aile Hukuku →

Ziynet eşyası

Düğünde takılan altın ve takılar; uygulamada kural olarak kadına ait sayılır ve boşanmada iadesi istenebilir.

Boşanma ve Aile Hukuku →

Tanımlar genel bilgilendirme amaçlıdır; mevzuattaki tam tanımlar ve somut olaya uygulanması için ilgili kanun maddesine ve bir avukata başvurulmalıdır.

İletişim bilgileri

Görüşmeler randevu ile yapılır. Telefon veya e-posta yoluyla ulaşabilirsiniz.