E-Devlet şifresiyle UYAP Vatandaş Portal'a girilerek dava dosyaları görüntülenebilir; ancak dava açmak için e-imza veya mobil imza gerekir. Elektronik ortamda güvenli elektronik imza kullanılarak dava açılabilir, harç ve avans ödenebilir (HMK md. 445). Boşanma davasını avukatsız açmak hukuken mümkündür; avukatla takip zorunluluğu yoktur.
E-Devlet ile neler yapılabilir?
| İşlem | e-Devlet şifresi | e-İmza / mobil imza |
|---|---|---|
| Dava dosyalarını görüntüleme | Evet | Evet |
| Dava açma | Hayır | Evet |
| Dosyaya evrak gönderme | Hayır | Evet |
| Harç ve avans ödeme | Portalın güncel imkânlarına göre | Evet |
UYAP Vatandaş Portal kullanım kılavuzunda, e-Devlet şifresiyle giriş yapan vatandaşların dosya ve evrakları görebildiği, ancak veri güvenliği nedeniyle dava açma ve evrak gönderme işlemlerini e-imza girişi olmadan yapamayacağı belirtilmektedir.
Elektronik ortamda dava açma adımları
- E-imza veya mobil imza edinilmesiYetkili elektronik sertifika hizmet sağlayıcısından veya GSM operatöründen alınır.
- Portala girişUYAP Vatandaş Portal'a e-imza veya mobil imza ile giriş yapılır.
- Dava açma ekranıYargı türü, mahkeme ve dava türü seçilir.
- Dilekçe ve eklerin yüklenmesiHMK md. 119'a uygun dilekçe ve deliller yüklenir.
- Harç ve gider avansının ödenmesiÖdeme tamamlandığında dava açılmış olur ve esas numarası alınır.
Avukatsız boşanma davası
Türk hukukunda boşanma davasının avukatla takip edilmesi zorunlu değildir; kişi davasını kendisi açıp takip edebilir. Ödeme gücü olmayanlar adli yardım talep edebilir (HMK md. 334).
| Konu | Neden önemli? |
|---|---|
| Dilekçe unsurları | Eksik unsur davanın açılmamış sayılmasına yol açabilir (HMK md. 119/2) |
| Usul süreleri | Cevap, delil ve kanun yolu süreleri kesindir |
| Delillerin bildirilmesi | Zamanında bildirilmeyen deliller dikkate alınmayabilir |
| Protokolün içeriği | Anlaşmalı boşanmada protokolün sonuçları kalıcıdır |
E-imzası olmayan bir kişi e-Devlet ile portala girip dava açma ekranına ulaşamaz. Bu kişi dilekçesini adliyedeki ön büroya (tevzi bürosuna) fiziki olarak verebilir.
Dosyanın takibi
İzmir'de yaşayanlar UYAP Vatandaş Portalı üzerinden İzmir aile mahkemelerine elektronik ortamda dava açabilir; dosya, duruşma günü ve ara kararlar aynı portaldan takip edilir. Duruşmalar İzmir Adliyesi'nde (Bayraklı) veya ilçe adliyelerinde yapılır.
Sık sorulanlar
Anlaşmalı boşanma e-Devlet'ten yapılabilir mi?
Dava e-imza ile elektronik ortamda açılabilir; ancak anlaşmalı boşanmada hâkimin tarafları bizzat dinlemesi gerektiğinden duruşmaya katılmak zorunludur (TMK md. 166/3).
Dava açıldıktan sonra dosyayı nasıl takip ederim?
e-Devlet şifresiyle UYAP Vatandaş Portal'a girerek dosyanızı ve duruşma tarihlerini görüntüleyebilirsiniz.
Mobil imza ile e-imza arasında fark var mı?
Her ikisi de güvenli elektronik imza niteliğindedir. Mobil imza GSM operatörü üzerinden, e-imza ise elektronik sertifika hizmet sağlayıcısından alınır.
Hukuki dayanaklar ve kaynaklar
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve kişiye özel hukuki görüş yerine geçmez. Her dosyanın koşulları farklıdır; mevzuat ve yargı uygulaması zaman içinde değişebilir.