Boşanma dava dilekçesinde; mahkemenin adı, tarafların kimlik ve adres bilgileri, davacının T.C. kimlik numarası, vakıaların sıra numarasıyla açık özeti, her vakıanın hangi delille ispat edileceği, hukuki sebepler, açık talep sonucu ve imza bulunmalıdır (HMK md. 119). Dilekçe, eşlerden birinin yerleşim yerindeki veya son altı aydır birlikte oturdukları yerdeki aile mahkemesine verilir (TMK md. 168).
Dilekçede bulunması gereken unsurlar
Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 119. maddesi, her dava dilekçesinde bulunması gereken unsurları sayar. Boşanma dilekçesi de bu kurala tabidir.
| Unsur | Boşanma davasında karşılığı | Eksikse ne olur? |
|---|---|---|
| 1. Mahkemenin adı | "… Nöbetçi Aile Mahkemesine" | Tamamlatılamaz |
| 2. Tarafların adı, soyadı, adresi | Davacı ve davalı eşin bilgileri | 1 haftalık kesin süre verilir |
| 3. Davacının T.C. kimlik numarası | Davacının kimlik numarası | 1 haftalık kesin süre verilir |
| 4. Vekil bilgileri | Varsa avukatın bilgileri | 1 haftalık kesin süre verilir |
| 5. Davanın konusu | Boşanma ve fer'i talepler (velayet, nafaka, tazminat) | Tamamlatılamaz |
| 6. Vakıaların açık özeti | Evlilik birliğini sarsan olayların sıra numarasıyla anlatımı | Tamamlatılamaz |
| 7. Deliller | Her olayın hangi delille (tanık, belge, yazışma) ispatlanacağı | Tamamlatılamaz |
| 8. Hukuki sebepler | TMK md. 161–166 arasındaki ilgili boşanma sebebi | Tamamlatılamaz |
| 9. Talep sonucu | Açık ve net talepler | 1 haftalık kesin süre verilir |
| 10. İmza | Davacının veya vekilinin imzası | 1 haftalık kesin süre verilir |
HMK md. 119/2'ye göre mahkeme adı, dava konusu, vakıalar, deliller ve hukuki sebepler dışındaki eksiklikler için hâkim bir haftalık kesin süre verir. Bu sürede eksiklik tamamlanmazsa dava açılmamış sayılır.
Örnek dilekçe görseli
Aşağıdaki görselde, yukarıdaki tabloda numaralandırılan unsurların bir çekişmeli boşanma dilekçesinde nerede yer aldığı gösterilmiştir. Kenardaki numaralar tablodaki sıra numaralarıyla eşleşir.
Görselin metin hâli
- Mahkemenin adı: [Şehir] Nöbetçi Aile Mahkemesine
- Davacının adı, soyadı, T.C. kimlik numarası ve adresi
- Davalının adı, soyadı ve adresi
- Varsa vekilin adı, soyadı ve adresi
- Konu: Boşanma ve fer'i talepler
- Açıklamalar: Olaylar tarih ve sıra numarasıyla
- Deliller: Her olayın hangi delille ispatlanacağı
- Hukuki sebepler: TMK md. 166/1, 169, 174, 175, 182
- Sonuç ve istem: Açık talepler
- Tarih ve imza
Dilekçe hangi mahkemeye verilir?
Boşanma davalarında görevli mahkeme aile mahkemesidir; aile mahkemesi bulunmayan yerlerde asliye hukuk mahkemesi aile mahkemesi sıfatıyla bakar. Yetkili mahkeme ise eşlerden birinin yerleşim yeri veya davadan önce son defa altı aydan beri birlikte oturdukları yer mahkemesidir (TMK md. 168).
Talep sonucunda neler yer alabilir?
- Tarafların boşanmalarına karar verilmesi,
- Müşterek çocukların velayetinin düzenlenmesi ve kişisel ilişki kurulması,
- Dava süresince tedbir nafakası,
- Karar sonrası iştirak ve/veya yoksulluk nafakası,
- Maddi ve manevi tazminat,
- Yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesi.
Talep edilmeyen bir hususa kural olarak hükmedilmez. Ancak velayet ve kişisel ilişki gibi çocuğu ilgilendiren konularda hâkim, çocuğun yararını re'sen gözetir.
Dilekçeyi hazırlarken izlenecek adımlar
- Olayların kronolojik listesiEvlilik birliğini sarsan olayları tarih sırasıyla not edin.
- Delillerin eşleştirilmesiHer olayın yanına onu ispatlayacak tanığı, belgeyi veya kaydı yazın.
- Hukuki sebebin seçilmesiOlaylara uyan boşanma sebebini (TMK md. 161–166) belirleyin.
- Taleplerin netleştirilmesiVelayet, nafaka ve tazminat taleplerini açıkça yazın.
- Kontrol ve imzaHMK md. 119'daki unsurların tamamlandığını kontrol edip dilekçeyi imzalayın.
Anlaşmalı boşanma dilekçesi örneği
Anlaşmalı boşanmada dilekçe daha kısadır; talepler ekteki protokole dayanır.
Görselin metin hâli
- Mahkemenin adı
- Davacı ve davalının bilgileri
- Konu: TMK md. 166/3 uyarınca anlaşmalı boşanma
- Açıklamalar: evlenme tarihi, evliliğin bir yıldan fazla sürdüğü, protokolün eklendiği
- Hukuki sebepler: TMK md. 166/3, 182
- Deliller: nüfus kaydı, protokol
- Sonuç ve istem: boşanmaya ve protokolün onaylanmasına karar verilmesi
- Tarih, imza ve ek listesi
Dilekçede yalnızca "eşim bana kötü davrandı" yazılıp olayların tarihi, yeri ve tanıkları belirtilmezse, tahkikat aşamasında iddianın ispatı güçleşebilir. Her olayın ayrı bir numara altında, delili ile birlikte yazılması bu nedenle önemlidir.
Dilekçe nereye verilir?
Avukatla hazırlanan ya da kişinin kendi yazdığı boşanma dilekçesi, davacı veya davalının yerleşim yerine göre İzmir Adliyesi'ndeki (Bayraklı) aile mahkemelerine ya da ilçe adliyelerinde aile mahkemesi sıfatıyla görev yapan asliye hukuk mahkemelerine verilir. Dilekçe tevzi bürosundan veya UYAP üzerinden sunulabilir; harç ve gider avansı aynı anda yatırılır.
Sık sorulan sorular
İnternetteki hazır dilekçe örneği kullanılabilir mi?
Hazır örnekler genel bir fikir verebilir; ancak boşanma dilekçesi somut olaylara ve delillere dayanmalıdır. Kendi olaylarınıza uymayan genel ifadeler ispat sorunu doğurabilir.
Dilekçe el yazısıyla verilebilir mi?
Kanunda dilekçenin bilgisayarla yazılması zorunluluğu yoktur; okunaklı olması ve HMK md. 119'daki unsurları içermesi gerekir.
Dilekçe sonradan değiştirilebilir mi?
Dilekçeler aşamasında cevaba cevap dilekçesiyle iddia genişletilebilir. Sonraki aşamalarda iddianın genişletilmesi veya değiştirilmesi karşı tarafın açık muvafakatine ya da ıslaha bağlıdır.
Dilekçeye hangi belgeler eklenmeli?
Dayanılan yazışmalar, fotoğraflar, raporlar ve benzeri belgelerin örnekleri dilekçeye eklenir; tanıkların ad ve adresleri yazılır (HMK md. 121). Nüfus kayıt örneği mahkemece elektronik ortamdan alınabilir.
Hukuki dayanaklar ve kaynaklar
- 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu: md. 119
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu: md. 161–166, 168
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve kişiye özel hukuki görüş yerine geçmez. Her dosyanın koşulları farklıdır; mevzuat ve yargı uygulaması zaman içinde değişebilir.