Kanunda nafaka için sabit bir oran veya formül yoktur. Mahkeme; tarafların gelirlerini, giderlerini, sosyal ve ekonomik durumlarını ve çocuğun ihtiyaçlarını dikkate alarak takdir eder. Hâkim, nafakanın gelecek yıllarda ne miktarda ödeneceğini kararda belirleyebilir (TMK md. 176/4); uygulamada çoğunlukla TÜFE veya ÜFE gibi bir endeks esas alınır.
Nafaka miktarını belirleyen ölçütler
| Unsur | Açıklama |
|---|---|
| Yükümlünün mali gücü | Maaş, kira geliri, ticari kazanç, mal varlığı |
| Alacaklının ihtiyacı | Barınma, beslenme, sağlık, ulaşım gibi temel giderler |
| Çocuğun ihtiyaçları | Yaşı, eğitim durumu, sağlık giderleri (iştirak nafakası için) |
| Sosyal ve ekonomik durum | Evlilik içindeki yaşam düzeyi |
| Kusur durumu | Yoksulluk nafakasında talep edenin kusurunun daha ağır olmaması gerekir |
Mahkeme bu unsurları tespit etmek için taraflardan gelir belgeleri isteyebilir, kurumlara yazı yazabilir ve sosyal ekonomik durum araştırması yaptırabilir.
Nafaka nasıl artar?
Hâkim, istem hâlinde irat biçiminde ödenecek nafakanın gelecek yıllarda tarafların sosyal ve ekonomik durumlarına göre ne miktarda ödeneceğini kararda belirleyebilir (TMK md. 176/4; iştirak nafakası için md. 182). Kararda bir artış ölçütü yer alıyorsa nafaka her yıl bu ölçüte göre kendiliğinden artar.
Aylık 10.000 TL olarak belirlenen nafakanın her yıl TÜFE oranında artırılmasına karar verilmiş olsun. İlgili dönemde yıllık TÜFE değişimi %31,51 ise yeni aylık nafaka 10.000 × 1,3151 = 13.151 TL olur. Bu hesabı nafaka artış hesaplama aracıyla yapabilirsiniz.
TÜİK'in açıkladığı son yıllık TÜFE değişimi (Ağustos 2026) %31,51'dir. Kararda hangi ay ve hangi endeksin esas alınacağı belirtilmişse o değer kullanılmalıdır.
Artış kararı yoksa ne yapılır?
Kararda artış ölçütü yoksa veya ekonomik koşullar önemli ölçüde değişmişse, tarafların mali durumlarının değişmesi veya hakkaniyetin gerektirdiği hâllerde nafakanın artırılması ya da azaltılması için uyarlama davası açılabilir (TMK md. 176/4).
- Değişikliğin belgelenmesiGelir artışı veya azalışı, yeni giderler, çocuğun okula başlaması gibi değişiklikler belgelenir.
- Davanın açılmasıBoşanmadan sonra açılacak nafaka davalarında nafaka alacaklısının yerleşim yeri mahkemesi yetkilidir (TMK md. 177).
- Yeniden değerlendirmeMahkeme güncel durumu araştırarak yeni nafaka miktarını belirler.
Örnek nafaka artırım dilekçesi
Görselin metin hâli
- Aile mahkemesi
- Davacı ve davalı bilgileri
- Konu: mevcut nafakanın artırılması
- Açıklamalar: önceki karar, değişen ihtiyaçlar ve gelir durumu
- Deliller: ilam, gider belgeleri, gelir araştırması
- Sonuç ve istem: yeni tutar ve yıllık artış
- Tarih ve imza
Mahkeme neye bakıyor?
İzmir aile mahkemeleri nafaka miktarını belirlerken tarafların İzmir'deki yaşam ve kira giderlerini, çocuğun okul masraflarını ve kolluk aracılığıyla yaptırılan sosyal-ekonomik durum araştırmasını dikkate alır. Nafaka artırım ve uyarlama davaları da İzmir aile mahkemelerinde açılır.
Merak edilenler
Asgari ücret kadar nafaka mı bağlanır?
Kanunda asgari ücrete bağlı bir kural yoktur. Miktar somut olayın koşullarına göre belirlenir.
Nafaka geriye dönük artırılabilir mi?
Uyarlama davasında artış kural olarak dava tarihinden itibaren hüküm doğurur; önceki dönemler için kararda belirlenen miktar geçerlidir.
Nafaka yükümlüsü işini kaybederse ne olur?
Mali durumun değişmesi nafakanın azaltılması talebine dayanak olabilir. Bu talep dava yoluyla ileri sürülür; kendiliğinden ödeme durdurulamaz.
Nafaka asgari ücretin belirli bir oranı mıdır?
Hayır. Kanunda sabit bir oran yoktur; iştirak nafakası çocuğun ihtiyaçları ile ana ve babanın hayat koşulları ve ödeme güçleri dikkate alınarak belirlenir (TMK md. 330). Mahkeme sosyal ve ekonomik durum araştırması yaptırır.
Nafaka hangi tarihten itibaren ödenir?
Tedbir nafakası dava tarihinden; iştirak ve yoksulluk nafakası ise boşanma kararının kesinleşmesinden itibaren ödenir.
Hukuki dayanaklar ve kaynaklar
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu: md. 175, 176, 177, 182
- TÜİK, Tüketici Fiyat Endeksi
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve kişiye özel hukuki görüş yerine geçmez. Her dosyanın koşulları farklıdır; mevzuat ve yargı uygulaması zaman içinde değişebilir.