Avukatlık ücreti avukat ile müvekkil arasında kararlaştırılır; ancak Türkiye Barolar Birliği'nin hazırladığı Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin altında olamaz (Avukatlık Kanunu md. 164). Ücret davanın değerinin yüzdesi olarak belirlenecekse bu oran yüzde 25'i geçemez. Harç ve gider avansı gibi yargılama masrafları avukatlık ücretinden ayrıdır.
Avukatlık ücreti neden her dosyada farklı?
"Boşanma avukatı ücreti ne kadar?" sorusunun herkes için geçerli tek bir cevabı yok. Ücret; davanın anlaşmalı mı çekişmeli mi olduğuna, dosyanın ne kadar emek isteyeceğine, kaç duruşma ve kaç ayrı talep içereceğine göre değişir. Kanun bu konuda bir fiyat koymaz; bir alt sınır ve uyulması gereken bazı kurallar belirler.
Bu yazıda o kuralları anlatıyoruz. Mahkemeye yatırılan harç ve gider avansı tutarlarını ise boşanma davası masrafları yazımızda ayrıca ele aldık.
Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi nedir?
Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi, avukatlık hizmetleri için kararlaştırılabilecek en düşük ücretleri gösterir. Avukatlık Kanunu'nun 168. maddesine göre barolar her yıl eylül ayında önerilerini Türkiye Barolar Birliği'ne gönderir. Birlik, tarifeyi o yılın ekim ayı sonuna kadar hazırlayarak Adalet Bakanlığı'na iletir. Şu anda 2025-2026 dönemi tarifesi uygulanıyor.
Tarifenin iki işlevi var. Birincisi, avukat ile müvekkil bu tutarların altında ücret kararlaştıramaz (md. 164). İkincisi, dava sonunda mahkemenin karşı tarafa yükleyeceği vekâlet ücreti bu tarifeye göre hesaplanır. Tarife bir alt sınırdır; asıl ücreti işin kapsamı ve taraflar arasındaki sözleşme belirler. İzmir Barosu da internet sitesinde tavsiye niteliğinde bir ücret tarifesi yayımlar.
Ücret sözleşmesinde neler yer almalı?
Avukatlık sözleşmesi serbestçe düzenlenir ve belli bir hukuki yardımı ve bunun karşılığı olan ücreti kapsamalıdır (Avukatlık Kanunu md. 163). Sözleşmenin yazılı yapılması zorunlu değildir. Ancak yazılı olmayan anlaşmalar genel hükümlere göre ispat edilmek zorunda kalır; bu da sonradan anlaşmazlık çıktığında iki tarafı da zor durumda bırakır.
Boşanma dosyalarında sözleşmede şu konuların açıkça yazılması işe yarar:
- Ücretin yalnızca ilk derece mahkemesini mi, yoksa istinaf ve temyiz aşamalarını da mı kapsadığı
- Ücretin tutarı ve ödeme takvimi
- Harç, gider avansı, bilirkişi ve tanık giderlerinin kim tarafından karşılanacağı
- Anlaşmalı başlayan dava çekişmeliye dönerse ne olacağı
- Velayet, nafaka artırımı ya da ayrı mal rejimi davası gibi sonradan doğabilecek işlerin kapsama girip girmediği
Ödenen ücret için avukat serbest meslek makbuzu düzenler. Makbuzu saklamak, hangi iş için ne ödendiğini sonradan göstermenin en kolay yoludur.
Yüzde 25 sınırı ne anlama geliyor?
Ücret sabit bir tutar olarak belirlenebileceği gibi, davanın değerinin bir yüzdesi olarak da kararlaştırılabilir. Kanun bu yüzdeye bir üst sınır koyar: dava ya da hükmolunacak şeyin değerinin yüzde yirmi beşi aşılamaz (md. 164). Tavanı aşan sözleşmeler tamamen geçersiz olmaz, tavan miktarında geçerli sayılır (md. 163).
Yüzde üzerinden yapılan sözleşmeler, dava konusu para dışındaki mal ve haklardan bir kısmının aynen avukata ait olacağı hükmünü de içeremez. Bu kural, boşanmaya bağlı mal rejimi davalarında önem taşır. Örneğin paylaşılacak bir evin belli bir payının ücret karşılığı avukata devredileceği kararlaştırılamaz.
Ücret ile masraf aynı şey değil
Avukatlık ücreti, avukatın emeğinin karşılığıdır. Dava açılırken mahkemeye yatırılan başvurma harcı, peşin karar harcı ve gider avansı ise devlete ödenen yargılama giderleridir. Dava sürerken tanık, bilirkişi ya da keşif gibi ek giderler de çıkabilir. Bu masraflar genellikle avukatın ücretine dahil edilmez ve ayrıca istenir.
Avukat, müvekkilinden aldığı ya da onun adına tahsil ettiği parayı, ücret ve masraf ödenene kadar kendi alacağı oranında elinde tutabilir (Avukatlık Kanunu md. 166). Masrafların nasıl karşılanacağını baştan konuşmak, bu tür durumlarla karşılaşma ihtimalini azaltır.
Karşı taraf vekâlet ücreti kime ödenir?
Dava sonunda mahkeme, yargılama giderlerinin kural olarak aleyhine hüküm verilen taraftan alınmasına karar verir; taraflar kısmen haklı çıkarsa giderler haklılık oranına göre paylaştırılır (HMK md. 326). Vekille takip edilen davalarda bu giderlerin içinde tarifeye göre belirlenen vekâlet ücreti de yer alır (HMK md. 323).
Avukatlık Kanunu'na göre, kararla karşı tarafa yükletilen bu vekâlet ücreti avukata aittir ve müvekkilin borcu nedeniyle takas edilemez, haczedilemez (md. 164). Yani müvekkil ile avukat arasındaki sözleşme ücretinden ayrı bir alacaktır. Avukatınızla anlaşırken bu konunun sözleşmede nasıl yer aldığını sormanız yararlı olur.
Avukatı değiştirmek isterseniz ücret ne olur?
Müvekkil, avukatıyla çalışmayı sona erdirebilir. Ancak bunun ücrete etkisini bilmek gerekir. Avukatlık Kanunu'nun 174. maddesine göre avukat azledilirse ücretin tamamı ödenir; avukat kusur ya da ihmali nedeniyle azledilmişse ücret ödenmesi gerekmez. Öte yandan haklı bir sebep olmadan işi takipten vazgeçen avukat ücret isteyemez ve peşin aldığı ücreti geri vermek zorundadır.
Aynı madde, sözleşmeye göre peşin verilmesi gereken ücret ödenmezse avukatın işe başlamak zorunda olmadığını da düzenler. Bu nedenle ödeme takviminin sözleşmede açıkça yazılması, iki taraf için de belirsizliği ortadan kaldırır.
Ücretsiz dava ve adli yardım
Avukat bir davayı ücret almadan da üstlenebilir; bu durumda baro yönetim kuruluna bildirim yapılır (md. 164). Avukatlık ücretini karşılama olanağı olmayan kişiler için ise baroların adli yardım büroları vardır (md. 176-177). İzmir'de başvuru İzmir Barosu'na yapılır. Harç ve mahkeme masrafları için de mahkemeden adli yardım istenebilir (HMK md. 334).
Ücret, avukat seçerken bakılacak tek ölçü değildir. Baro kaydının nasıl kontrol edileceğini, ilk görüşmede neler sorulabileceğini ve vekâletnamede gereken yetkiyi boşanma avukatı seçerken dikkat edilmesi gerekenler yazımızda anlattık.
Kısaca
Avukatlık ücreti taraflar arasında kararlaştırılır ama Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin altına inemez. Yüzde üzerinden yapılan anlaşmalarda sınır yüzde 25'tir. Mahkemenin karşı tarafa yüklediği vekâlet ücreti avukata aittir ve sözleşme ücretinden ayrıdır. Harç ve gider avansı gibi masrafların nasıl karşılanacağını da sözleşmeye yazdırmak işinizi kolaylaştırır. Ödeme gücünüz yoksa baronun adli yardım bürosuna, masraflar için de mahkemeye adli yardım talebiyle başvurabilirsiniz.
Hukuki dayanaklar ve kaynaklar
- 1136 sayılı Avukatlık Kanunu: md. 163, 164, 166, 168, 174, 176, 177
- 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu: md. 323, 326, 334
- İzmir Barosu, Türkiye Barolar Birliği Avukatlık Asgari Ücret Tarifeleri
- Türkiye Barolar Birliği, Ücret Tarifeleri
- İzmir Barosu, Adli Yardım Sisteminin İşleyişi
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve kişiye özel hukuki görüş yerine geçmez. Her dosyanın koşulları farklıdır; mevzuat ve yargı uygulaması zaman içinde değişebilir.
Avukat · İzmir Barosu · 2022'den beri avukatlık
Yayın: 17 Ekim 2026 · Son güncelleme: 17 Ekim 2026