İzmir Nafaka Avukatı (Nafaka Davaları)

Nafaka, boşanma sürecinin en çok tartışılan ve sonrasında da en uzun süre gündemde kalan konusudur. Kimi zaman çocuğun okul masrafları karşılanamadığı için, kimi zaman da ödeyen tarafın geliri düştüğü hâlde nafaka aynı kaldığı için yeniden mahkemeye gitmek gerekir. Bu sayfada nafaka türlerini, mahkemenin miktarı belirlerken neye baktığını, nafakanın nasıl artırılıp azaltılacağını ve ödenmeyen nafaka için atılacak adımları İzmir'deki uygulama ışığında anlattık.

Nafaka davaları nerede görülür?

Av. Yağmur Tahtasız, İzmir Barosu'na kayıtlı avukat olarak nafaka taleplerini hem boşanma davaları içinde hem de ayrı davalar olarak takip etmektedir. Nafaka davaları aile mahkemelerinde görülür; İzmir merkez ilçeleri için bu mahkemeler İzmir Adliyesi'nin Bayraklı'daki ek hizmet binasındadır (Gültekinler Plaza). Boşanma davası sürerken nafaka aynı dosyada istenir; boşanma kesinleştikten sonra nafakanın artırılması, azaltılması veya kaldırılması için ise ayrı dava açılır.

Hangi nafakayı ne zaman isteyebilirsiniz?

Ergin olan ancak eğitimi devam eden çocuk için de, ana ve babanın durumuna göre eğitim tamamlanıncaya kadar nafaka istenebilir. Bu talep artık çocuğun kendisi tarafından ileri sürülür ve ayrı bir dava konusudur.

Mahkeme nafaka miktarını nasıl belirler?

Nafakanın miktarı için kanunda bir formül yoktur; hâkim tarafların ekonomik ve sosyal durumuna göre hakkaniyete uygun bir tutar belirler. Bunun için mahkeme kolluk aracılığıyla tarafların sosyal ve ekonomik durum araştırmasını yaptırır, banka ve SGK kayıtlarını, tapu ve araç bilgilerini getirtir. Değerlendirilen başlıca unsurlar şunlardır:

• Nafaka yükümlüsünün düzenli geliri, ek gelirleri ve mal varlığı,
• Nafaka isteyen eşin geliri, çalışma imkânı ve yaşam standardı,
• Çocuğun yaşı, okul, sağlık, kurs ve bakım giderleri,
• Tarafların kira, kredi gibi zorunlu giderleri ve bakmakla yükümlü olduğu başka kişiler.

Uygulamada en sık yapılan hata, giderlerin belgelenmemesidir. Okul ve servis ücretleri, sağlık harcamaları ve kira sözleşmesi gibi belgeler, talep edilen miktarın dayanağını oluşturur. Karşı tarafın gerçek gelirini gizlediği düşünülüyorsa, banka hareketleri ve yaşam tarzını gösteren deliller de istenebilir. Miktarın nasıl hesaplandığını daha ayrıntılı olarak nafaka nasıl hesaplanır yazımızda anlattık.

Nafakanın artırılması

Nafaka bir kez belirlendikten sonra değişmez değildir. Tarafların mali durumu değişirse veya hakkaniyet gerektirirse, irat şeklinde ödenen nafakanın artırılması istenebilir (TMK md. 176). En sık başvurulan sebepler, enflasyon nedeniyle nafakanın değer kaybetmesi, çocuğun büyümesiyle giderlerin artması ve nafaka yükümlüsünün gelirinin yükselmesidir.

Kararda gelecek yıllar için bir artış oranı (örneğin her yıl ÜFE oranında artış) yazılmışsa, yeni dava açmadan bu artış icra yoluyla istenebilir. Kararda artış oranı yoksa nafaka artırım davası açmak gerekir. Bu davada artış, kural olarak dava tarihinden itibaren geçerli olur; bu nedenle nafakanın yetersiz kaldığını fark ettiğinizde beklememek önemlidir. Yıllık artışı yaklaşık olarak nafaka artış hesaplama aracıyla görebilirsiniz.

Nafakanın azaltılması ve kaldırılması

Nafaka ödeyen taraf açısından da durum değişebilir. Gelirin ciddi biçimde düşmesi, işsiz kalma, yeni bir evlilikten çocuk sahibi olma veya nafaka alanın ekonomik durumunun belirgin şekilde iyileşmesi, nafakanın azaltılması için sebep olabilir.

Yoksulluk nafakası ise bazı durumlarda tamamen kaldırılır. Nafaka alanın yeniden evlenmesiyle nafaka kendiliğinden sona erer. Nafaka alanın evlenmeden fiilen başka biriyle evli gibi yaşaması, yoksulluğunun ortadan kalkması veya haysiyetsiz bir hayat sürmesi hâlinde ise mahkeme kararıyla kaldırılır. Fiilî birlikteliğin ispatında tanık beyanları, ortak adres kayıtları ve sosyal medya paylaşımları sık kullanılan delillerdir.

Unutulmaması gereken nokta şudur: Nafakayı ödemeyi kendiliğinden kesmek, şartlar ne kadar değişmiş olursa olsun borcu ortadan kaldırmaz. Azaltma veya kaldırma kararı verilene kadar nafaka borcu işlemeye devam eder ve birikmiş tutar için icra takibi yapılabilir. Bu konudaki ayrıntılar için nafaka türleri, artırılması ve kaldırılması yazımıza bakabilirsiniz.

Süresiz nafaka kararı ne değiştirecek?

Anayasa Mahkemesi, yoksulluk nafakasını düzenleyen TMK md. 175'teki "süresiz olarak" ibaresini iptal etti. Karar 30 Eylül 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlandı ve 30 Haziran 2027'de yürürlüğe girecek. Bu tarihe kadar mevcut kural uygulanmaya devam ediyor; iptal kararları geriye yürümediği için kesinleşmiş nafakalar da kendiliğinden sona ermiyor.

Yoksulluk nafakasının süresine ilişkin yeni kuralı Meclis çıkaracak kanunla belirleyecek. Bu yüzden şu anda devam eden davalarda ve nafaka kaldırma taleplerinde, hem yürürlükteki kuralın hem de yeni düzenlemenin olası etkilerinin birlikte değerlendirilmesi gerekiyor.

Nafaka ödenmezse

Mahkeme kararıyla belirlenen nafaka ödenmezse, birikmiş nafaka için ilamlı icra takibi başlatılabilir. Nafaka alacağı için yapılan maaş haczinde, diğer borçlar için geçerli olan dörtte bir sınırı uygulanmaz ve nafaka diğer alacaklardan önce gelir. Ayrıca nafaka borcunu ödemeyen kişi hakkında, nafaka alacaklısının şikâyeti üzerine icra ceza mahkemesince üç aya kadar tazyik hapsine karar verilebilir (İİK md. 344). Borçlu ödeme yaptığında tazyik hapsi sona erer.

Nafaka yükümlüsünün maaşı biliniyorsa, mahkemeden nafakanın doğrudan işverenden kesilerek ödenmesi de istenebilir. Bu yöntem, her ay takip yapma zorunluluğunu ortadan kaldırır ve çocuğun düzenli gelire kavuşmasını sağlar.

Nafaka davasında süreç nasıl işler?

1. Belgelerin toplanması: Gelir belgeleri, çocuğun giderleri, kira ve kredi ödemeleri ile mevcut nafaka kararının kesinleşmiş örneği hazırlanır.
2. Dava dilekçesi: Talep edilen nafaka türü ve miktarı, gerekçeleriyle birlikte yazılır; gerekiyorsa gelecek yıllar için artış oranı da istenir.
3. Ekonomik durum araştırması: Mahkeme tarafların gelir ve yaşam koşullarını araştırır, kurumlardan kayıt getirtir.
4. Duruşma ve tanıklar: Gerekirse tanıklar dinlenir; fiilî birliktelik gibi iddialarda bu aşama belirleyicidir.
5. Karar ve uygulama: Karar verildikten sonra nafaka belirtilen tarihten itibaren ödenir; ödenmezse icra yoluna gidilir.

Görüşmeye gelirken yanınızda olsun

• Varsa boşanma veya nafaka kararının kesinleşme şerhli örneği
• Kendi ve bildiğiniz kadarıyla karşı tarafın gelir bilgileri
• Çocuğun okul, sağlık ve diğer giderlerine ilişkin belgeler
• Kira sözleşmesi, kredi ve diğer düzenli ödemeler
• Fiilî birliktelik veya gelir değişikliği iddiası varsa buna ilişkin deliller

Sık sorulan sorular

Bu alandaki başlıca konular

İlgili makaleler

Bu sayfadaki bilgiler, faaliyet gösterilen alan hakkında genel bilgi vermek amacıyla hazırlanmıştır; uzmanlık anlamına gelmez ve kişiye özel hukuki görüş yerine geçmez.